Quy luật loài người

THƯ GỬI CHO GIÓ VÀ ÔNG RAGNAR (1)

Năm 2006 – 2008 -  Bước đầu tiếp cận

Lần đầu tiên, vào năm 2006, chúng tôi gặp gở Ông Preben và những người đi cùng, với nỗi khao khát về một chương trình cai nghiện hiệu quả. Cùng vời nổi khao khát này là mối lo thường xuyên về tài chánh. Làm sao để có tiên xây dựng một không gian phù hợp để thực hiện chương trình 12 bước. Chúng tôi không tham lam nhưng rất mong muốn.

Sau đó, chúng tôi nhanh chóng hiểu ra rằng chúng tôi phải nổ lực hết mình để có nó. Lúc bấy giờ Ông Preben – đại diện NGO Fontana – sẵn sàng hợp tác đầu tư để thành lập một trung tâm nghiêm túc, đúng nghĩa. Nhưng phía chúng tôi không vượt qua được khâu pháp lý và các thủ tục. Ông Preben đã hỗ trợ chúng tôi một số hiện vật dưới dạng quà tặng song song với việc triển khai dần dần để thực hiện chương trình cai nghiện theo triết lý 12 bước.

Từ 2006 đến 2008, chúng tôi đã đi một bước đi nặng nhọc và chậm chạp. Ngoài lý do về cơ sở vật chất, còn có lý do quan trọng hơn: Sự mới lạ đối với chúng tôi về chương trình 12 bước, phía Ông Preben thì mới lạ về môi trường và các loại tập quán của xã hội Việt Nam. Về chương trình 12 bước, chúng tôi chỉ nghe chứ chưa thấy, chưa xúc chạm đến nó. Mà chỉ “nghe” thôi thì không thể “hiểu” được chương trình này. Chưa hiểu nên chúng tôi cũng chưa thể tin tưởng hoàn toàn về hiệu quả của nó. Nhưng với quá khứ trải nghiệm dày dặn của N.G.O Fontana, chúng tôi quyết đi theo.  Vả lại chúng tôi cũng biết chương trình 12 bước là chương trình đang vận hành chính thức ở Mỹ và nhiều quốc gia tiên tiến khác trên thế giới.

Sự thiếu hiểu biết của chúng tôi về chương trình 12 bước, sự mới lạ về môi trường của phía ông Preben, nhiều lúc xuất hiện những trở ngại và sự tranh cải.  Chúng tôi, hai bên, liên tục điều chỉnh và dung hòa, cố giữ gìn cái cốt lỏi của chương trình 12 bước để từng bước đi đến hoàn thiện hơn.

Trong hai năm hoạt động theo chương trình nầy, một cách không hoàn chỉnh, đem lại một kết quả khiêm tốn về sự thành công của học viên, nhưng cái lợi ích lớn nhất là chúng tôi bắt đầu hiểu ra chất lượng của chương trình, chiều sâu và tính khoa học của nó.

Nhân viên làm việc ở trung tâm chúng tôi cũng là vấn đề lớn.  Họ chưa có cái nhìn mới cho phù hợp.  Họ cũng chưa hiểu được chương trình.  Họ hành động theo quán tính.  Chúng tôi cũng chưa có được một quy trình mang tính công nghệ để dể dàng trao đổi và tổ chức học tập.

Trung Tâm cai nghiện là một xã hội thu nhỏ vì nó bao gồm mọi thứ nhu cầu của một con người, của nhiều con người,trong chỉ một không gian có giới hạn.  Hơn thế nửa, tập thể những người cai nghiện là một tập hợp đặt biệt: các vấn đề sinh lý, tâm lý, tình cảm, tư tưởng, ước mơ, bế tắc….cùng với mọi trạng thái hỷ, nộ, ái, ố, bi, phẩn…của cả một nhóm thanh niên, mất thăng bằng nghiêm trọng mà bệnh nghiện đã tổng hợp lại ở mức độ cao.

 Einstein nói rằng mọi năng lượng không bao giờ mất đi.  Nó di chuyển.  Năng lượng tiêu cực tổng hợp của những người nghiện phả ra chung quanh, tác động thẳng vào nhân viên ở mọi bộ phận công việc: y tế, quản lý, bảo vệ, tư vấn, giáo dục, hành chánh, bếp ăn, căn tin, cả đến kế toán nửa.  Họ hứng chịu năng lượng tiệu cực và trở nên căng thẳng.  Nó càng được sự cọng hướng và phát tán lòng vòng trong Trung Tâm.  Mọi người làm việc trong Trung Tâm cai nghiện, từ người có vị trí cao tới vị trí thấp, đều cảm thấy bất an, đều không thể có “hạnh phúc” được. 

Chừng nào và có cách nào để hóa giải được năng lượng tiêu cực phát tán ra từ học viên?  Phải có thời gian để trãi nghiệm, phải có cái tâm chịu đựng làm nền tảng để hiểu dần.  Hiểu được sẻ đi đến hóa giải được.  Không phải ai vào làm việc ở một T.T cai nghiện cũng có cái tâm chịu đựng đó, mà đa phần là vì cuộc sống.  Chỉ làm được một thời gian họ thấy là không thể.  Những người kiên trì, bằng cái tâm chịu đựng, họ hiểu ra dần một cách sâu sắc và tâm niệm:  người nghiện là người bệnh, là một loại bệnh nhân đáng thương, loại bệnh nhân đặc biệt cần rất nhiều thông cảm.  Họ là con, là cháu, là em, là anh…..Càng hiểu biết càng cảm thông thì càng hóa giải nguồn năng lượng tiêu cực nầy, cho nó bay vào không gian.

Nhưng đó chỉ là một phần, một phần nhỏ về phía của nhân viên.

Môi trường làm việc tại trung tâm có tính đặc thù, đặc thù của nó là tính tổng hợp.  Tổng hợp không phải là bài toán cộng đơn giản nhưng rất vất vả của các yếu tố:  bệnh viện, trường học, trại giam, dạy nghề. Phải có một yếu tố cốt lỏi của riêng nó, dành riêng cho nó.  Trung Tâm  chưa có một chương trình cốt lỏi thì chưa phải là Trung Tâm cai nghiện.  Y tế thế giới khẳng định: cai nghiện ma túy là ngoài tầm tay của y học cho đến ngày nay.  Nó có vai trò 15% trong quy trình cai nghiện.  Đó cũng là chỉ số phổ thông về sự can thiệp của y học vào đời sống bình thương ngoài xã hội.  Nếu có ai thổi phồng về hiệu quả của một loại thuốc thay thế nào đó (còn gọi là thuốc hậu cai, thuốc chống tái nghiện) chúng ta nên hiểu rằng nó chẳng liên quan gì đến hai chử hồi phục.

Hình thức hào nhoáng, khẩu hiệu rực rở, bảo vệ uy nghi cùng với còng số 8 trên tay, dùi cui lủng lẳng, roi điện, máy bộ đàm, những lời cam kết và hứa hẹn….đều không chạm vào trong sâu thẳm trái tim của người nghiện, không cải hóa được trái tim, chỉ làm cho nó thêm thê lương hoặc thêm phẩn nộ.

Cốt lỏi của chương trình là cải hóa năng lượng tiêu cực đó từ ngay nơi xuất phát, từng chút một làm lóe sáng lên tia năng lượng tích cực từ họ.  Khởi đi từ đó, vì đó là điểm bắt đầu.

Năm 2009 – Những bông hoa của 12 bước

Khi chúng tôi hoàn thành được cơ sở 2, dành riêng cho việc triển khai chương trình 12 bước – nơi đây NGO Fontana gọi là Halfway House – thì tình hình hoạt động chuyển lên một chất lượng mới, thực hiện gần đạt những chuẩn mực mà triết lý của chương trình đòi hỏi.  Kết quả rất đáng mừng.  Những lứa học viên chịu theo học chương trình, đạt kết quả ½ chương trình trở lên thì được chuyển sang giai đoạn “thử thách”.  Giai đoạn nầy là một trong những bước đi quan trọng thuộc 12 bước để tiến đến phục hồi vững chắc hơn.

Bây giờ thì chúng tôi có một loạt nhân viên phục vụ tại trung tâm, xuất thân từ học viên.  Một số người được bố trí làm bảo vệ, làm quản lý, đặc biệt hơn là các nhóm đảm nhận việc vận hành chương trình học tập 12 bước.  Các nhóm tư vấn nầy ngày càng đi sâu vào nghiệp vụ tư vấn chuyên nghiệp.  Một số người xuất sắc trong các nhóm nầy được đi tham dự các khóa học và hội thảo, về nghiệp vụ tư vấn ở trong nước (TP HCM, Đà Nẳng, Hà Nội).  Người nghiện đã phục hồi quay lại phục vụ cho môi trường mà từ đó mình đã trưởng thành, cũng nằm trong tinh thần 12 bước.

Chúng tôi nhìn các lứa học viên nầy như những bông hoa đầu mùa, thành tựu từ chương trình 12 bước tại Làng Bình Minh

Chương trình 12 bước là gì?

Nó là chiếc thuyền đa năng và kỳ diệu, đưa người nghiện lên đường thực hiện một cuộc hành trình vào nội tâm của chính họ, nó như một chiếc dao mỗ tinh vi mà chính họ nắm trong tay để tự phẩu thuật cho mình một cách toàn diện nhằm tiến đến sự hồi phục đúng nghĩa.

Khi đã đi đến hồi phục, người hồi phục lại hiểu thêm một điều mới mẻ: hồi phục không phải là trạng thái của sự kết thúc, nó là một tiến trình không chấm dứt, đi về hướng tự do và phát triển.  Họ phải gắn bó lâu dài với sinh hoạt NA (2), như một Kiếm Sỉ không bao giờ được rời khỏi thanh kiếm báu của mình, như thần AChilles  không rời gót chân khỏi mặt đất.

Vì nó là bệnh mãn tính

Như người tiểu đường phải luôn dùng thuốc

Thuốc ở đây là triết lý cốt lỏi của 12 bước

Chúng tôi chúc mừng những bông hoa và những nụ hoa với lời dặn dò: đừng quên thanh kiếm báu.

                                                                   H . Đ . N

                                                               Tháng 05/2010                           

(1)          Mr Ragnar là chuyên gia của Fontana, trực tiếp hướng dẫn triển khai chương trình 12 bước

(2)          Narcotics Anonymous ( Hội những người nghiện ẩn danh)